Droge handen zijn vervelend en kunnen je flink bezighouden. Je handen voelen trekkerig aan, zien er ruw uit of doen zelfs pijn. Vaak ontstaan deze klachten door veel handen wassen, kou of het gebruik van zeep en desinfectiegel. In dit artikel lees je meer over de oorzaken, wat de belangrijkste symptomen zijn en wat je kunt doen om je huid weer comfortabel te laten aanvoelen.

Hoe merk je dat je handen te droog zijn?

Bij droge handen werkt de huidbarrière minder goed. Deze beschermlaag bestaat onder andere uit huidvetten, ook wel lipiden genoemd. Lipiden helpen om vocht vast te houden en beschermen je huid tegen invloeden van buitenaf, zoals kou, droge lucht en irriterende stoffen.

Raakt de huidbarrière verstoord, dan verliest je huid sneller vocht en voelt ze minder soepel aan.

Vaak begint het met een licht trekkerig gevoel, vooral na het wassen van je handen. Je merkt dat je huid ruw wordt of doffer eruit ziet, dan normaal.

In een later stadium kunnen schilfers ontstaan en voelt de huid soms gevoelig of geïrriteerd.

Wanneer de huid verder uitdroogt, kunnen er kloofjes of kleine scheurtjes ontstaan. Deze kunnen pijnlijk zijn en soms zelfs gaan bloeden. In zo’n geval wordt vaak gesproken van extreem droge handen, alhoewel dit geen medische diagnose is.  

Droge handen of handeczeem

Wanneer je last hebt van een droge huid op je handen verwarren mensen dat soms met het hebben van handeczeem. Wat is precies het verschil?

Zoals aangegeven, is er bij droge handen vooral sprake van uitdroging van de huid en verlies van huidvetten. De huid voelt trekkerig aan en kan ruw of schilferig worden, zoals op de onderstaande foto.

Bij handeczeem komt daar meestal ook een ontstekingsreactie bij kijken. De huid kan rood worden, jeuken en soms blaasjes of nattende plekken vertonen. Volgens de Nederlandse Vereniging voor Dermatologie en Venereologie bestaan er verschillende vormen van handeczeem.

Zo kan handeczeem ontstaan door herhaald contact met water, zeep of andere irriterende stoffen. Dat noemen we irritatief contacteczeem. Daarnaast kan er sprake zijn van allergisch contacteczeem, waarbij de huid reageert op een specifieke stof. Of atopisch eczeem, waarbij erfelijke aanleg een rol speelt.

Heb je naast droogheid last van hevige jeuk, roodheid, blaasjes of nattende plekken, of keren de klachten steeds terug of worden ze erger? Dan kan er sprake zijn van eczeem en is het verstandig om hier alert op te zijn en eventueel advies in te winnen bij een arts.

Waardoor ontstaan droge handen?

Terug naar de droge handen. Vaak worden droge handen veroorzaakt door invloeden van buitenaf, zoals:

• Regelmatig handen wassen is één van de meest voorkomende oorzaken. Door water en zeep verdwijnt niet alleen vuil, maar ook het natuurlijke vetlaagje dat de huid beschermt en helpt om vocht vast te houden.
• Alcohol en desinfectiegel drogen de huid extra uit. Deze producten verdampen snel uit je huid en nemen daarbij vocht mee, vooral wanneer je ze meerdere keren per dag gebruikt. Niet alle alcoholsoorten en desinfectiemiddelen zijn even schadelijk voor je huid. We hebben de meest schadelijke voor je in een tabel weergegeven.

• Kou en droge lucht, vooral in de winter, zorgen ervoor dat de huid sneller vocht verliest. Bij kou trekken de bloedvaten in de huid samen. Dat doen ze om warmte vast te houden. Hierdoor worden er minder huidvetten (lipiden) aan het huidoppervlak afgegeven. Terwijl die juist nodig zijn om de huid soepel te houden en vocht vast te houden. Het gevolg? De beschermende vetlaag wordt dunner en vocht verdampt makkelijker uit de huid. Droge verwarmingslucht binnenshuis kan dit effect nog eens versterken. Droge lucht bevat weinig vocht. Daardoor ontstaat er een groter verschil tussen het vocht in je huid en de lucht om je heen. Je huid wil dit verschil compenseren door vocht af te geven aan de omgeving. Bij je handen merk je dit extra snel, want die zijn onbedekt.
• Schoonmaakmiddelen en afwasmiddelen zijn gemaakt om vet en vuil te verwijderen. Dat doen ze niet alleen op borden of oppervlakken, maar ook op je huid. De ontvettende stoffen in deze producten lossen namelijk niet alleen vuil op, maar ook de huidvetten (lipiden). Dit effect is sterker dan bij gewone handzeep, omdat schoonmaakmiddelen vaak krachtigere ontvettende ingrediënten bevatten. De meeste huidklachten ontstaan bij:
  • Afwasmiddelen
  • Allesreinigers
  • Ontvettende keuken- en sanitairreinigers
  • Desinfecterende schoonmaakmiddelen

De verschillen tussen deze middelen en hun effect op de huid worden overzichtelijk weergegeven in de onderstaande tabel:

• Bepaalde beroepen: Bij sommige beroepen komt (extreme) droogheid van de handen vaker voor. Dat geldt vooral voor werk waarbij de handen vaak in contact komen met water, zeep of schoonmaakmiddelen. Denk aan beroepen in de zorg, horeca en schoonmaak. Door frequent handen wassen, nat werk en het gebruik van reinigings- en desinfectiemiddelen verliest de huid veel vocht en huidvetten. Omdat dit proces zichzelf elke dag herhaalt, krijgt de huid minder kans om te herstellen en kunnen handen steeds droger, ruwer en gevoeliger aanvoelen.

Wat kun je doen tegen (extreem) droge handen?

Goede handverzorging begint bij de manier waarop je je handen gebruikt en wast. We bespreken 5 tips:

1. Was je handen kort met lauw water en gebruik alleen zeep als het echt nodig is. Droog je handen daarna goed af, ook tussen de vingers.
2. Vermijd sterk geparfumeerde producten en gebruik milde reinigingsproducten. Dit helpt om de huidbarrière te behouden.
3. Draag handschoenen bij koud weer of tijdens schoonmaakwerk om je handen te beschermen tegen kou, water en reinigingsmiddelen.
4. Zorg voor een hogere luchtvochtigheid binnenshuis. Verwarming en kou kunnen de luchtvochtigheid verlagen. Een luchtbevochtiger kan helpen de huid beter gehydrateerd te houden. Ook het ophangen van natte handdoeken of het zetten van een waterbakje boven de verwarming kan helpen de luchtvochtigheid te verhogen en zo je huid te beschermen tegen de negatieve effecten van droge lucht.
5. Regelmatig insmeren van je handen is de belangrijkste stap voor zowel bestaande klachten als het voorkomen van nieuwe droogheid. Handcrèmes zijn er in vele soorten, en het is belangrijk om de juiste te kiezen. Sommige crèmes sluiten de huid af, maar voegen geen vocht toe (zoals zinkzalf en vaseline), terwijl andere crèmes (zoals bodylotions) te weinig huidvetten bevatten.

Je hebt een crème nodig die vocht uit de diepere huidlagen aantrekt, dit naar de huidoppervlakte brengt en tegelijk een beschermende laag vormt, zodat het vocht niet kan verdampen.

ALHYDRAN Cracked Dry Skin Care

Deze crème voor de extreem droge huid is een geschikte keuze, omdat het:

• Bevochtigingsmiddelen zoals Aloë Vera en Propyleenglycol bevat die vocht uit de diepere huidlagen aantrekken.
• Occlusieve ingrediënten zoals Caprylic Triglyceride en Cetylpalmitaat bevat die een beschermende laag vormen zodat vocht niet verdampt.
• Verzachtende middelen zoals Decylolaat en Glyceryl Stearate bevat die de huid helpen herstellen, vooral bij extreem droge handen met kloven en schilfers.

ALHYDRAN bij droge handen

AT14 Handcrème

Als je last hebt van een contactallergie, dan is de AT14 handcrème een geschikte keuze. Net als ALHYDRAN bevat de crème hydraterende ingrediënten zoals Sheabutter en squalane. Maar deze crème is bovendien hypoallergeen en bevat geen bekende contactallergenen zoals parfum, synthetische geurstoffen, kleurstoffen, wolalcoholen (lanoline), minerale olie of cocamidopropyl betaïne.

AT14 is daarom zeer geschikt voor mensen met een zeer gevoelige huid en een contactallergie.

AT14 Handcrème bij contactallergie

Conclusie

Droge handen kunnen met de juiste verzorging en enkele eenvoudige gewoontes goed onder controle worden houden. Was je handen met lauw water, gebruik milde en smeer regelmatig in met een handcrème die zowel hydrateert als beschermt. Crèmes die daarvoor geschikt zijn, zijn ALHYDRAN voor extreem droge handen of AT14 voor mensen met contactallergieën. Daarnaast kunnen handschoenen bij koud weer en het verhogen van de luchtvochtigheid binnenshuis helpen om uitdroging te voorkomen.

Veelgestelde vragen over droge handen

Geraadpleegde literatuur

• Diepgen, T. L., & Coenraads, P. J. (1999). The epidemiology of occupational contact dermatitis. International Archives of Occupational and Environmental Health, 72(8), 496–506.
• Nederlandse Vereniging voor Dermatologie en Venereologie. (z.j.). Handeczeem.