Plotseling heb ik een rood en warm gezicht: Is het rosacea?
Kreeg je onlangs plotseling last van een rood en warm gezicht? Merk je deze roodheid vooral op je wangen en heb je last van gloeiende wangen die warm aanvoelen? Je bent niet de enige. Veel mensen ervaren dit symptoom. Het kan betekenen dat je te maken hebt met het beginstadium van rosacea. In dit artikel gaan we dieper in op dit specifieke kenmerk, bespreken we andere symptomen van rosacea, mogelijke oorzaken en behandelingen.
In het kort
- Een rood en warm gezicht met gloeiende wangen kan een vroeg teken zijn van rosacea.
- Wat is rosacea? Een chronische huidaandoening met aanhoudende roodheid in het gezicht.
- De aandoening kent verschillende subtypes met elk eigen kenmerken.
- Hoe ontstaat rosacea? Door een combinatie van aanleg en uitlokkende factoren.
- Welke triggers kunnen rosacea verergeren? Bekende triggers zijn stress, zonlicht, temperatuurswisselingen, alcohol en verkeerde huidverzorging.
- Klachten kun je behandelen door triggers te vermijden en passende huidverzorging te gebruiken.
Wat is rosacea?
Rosacea is een veelvoorkomende, niet-besmettelijke chronische huidziekte die vooral de oppervlakkige huidlagen beïnvloedt. De aandoening komt vooral voor in het gezicht. Je herkent het vaak aan rode vlekken op de huid, vooral aanhoudende roodheid op de wangen, neus, kin en op het voorhoofd. Soms kan het ook de oren, nek en borst aantasten.
Hoewel rosacea meestal begint bij volwassenen tussen de 30 en 50 jaar, kan het ook eerder optreden en is het niet ongebruikelijk bij oudere volwassenen. Vrouwen worden vaker getroffen door rosacea dan mannen. Daarnaast is het een aandoening die vooral mensen met een lichte huidskleur treft.
De exacte oorzaak van rosacea is nog onbekend. Wel bestaat het vermoeden dat genetische aanleg, en immuunresponsen een rol kunnen spelen. Ook zijn er verschillende omgevingsfactoren bekend die de aandoening kunnen verergeren. Daarover later meer.
Welke subtypes van rosacea bestaan er?
Rosacea kan worden onderverdeeld in een aantal subtypen, die elk verschillende kenmerken van de aandoening vertonen en mogelijk door een voorstadium (ook wel pre-rosacea) worden voorafgegaan.
Dit voorstadium herken je door aanvallen van roodheid, ook wel ‘flushing’ of opvliegingen genoemd, die tijdelijk zijn en dus weer verdwijnen. In onze inleiding spraken we over het ontstaan van een plotseling rood en warm gezicht. Dit kan een indicatie zijn van het vroege stadium van de aandoening. We noemen dat ook wel beginnende rosacea. Niet iedereen met deze vroege symptomen ontwikkelt rosacea, maar deze tekenen kunnen een indicatie zijn van een aanleg voor de aandoening.
De subtypen zijn niet noodzakelijk opeenvolgend van elkaar, ze kunnen soms gecombineerd voorkomen. Hieronder beschrijven we de verschillende subtypen.
- Subtype 1 - Erythemateuze teleangiectatische rosacea: Dit subtype is herkenbaar door aanhoudende roodheid (erytheem) in het midden van het gezicht, zichtbare verwijde bloedvaatjes (teleangiëctasieën), een branderig of stekend gevoel, droogheid en schilfering.
- Subtype 2 - Papulopustuleuze rosacea: Dit subtype vertoont roodheid met puistjes en pukkels (papels en pustels) die lijken op acne, evenals ontstoken bultjes en dieper gelegen puistjes die soms met pus gevuld zijn.
- Subtype 3 - Fibromateuze rosacea: Dit subtype, die wat vaker voorkomt bij mannen, herken je aan een verdikking van de huid. Deze verdikking ontstaat door de groei van bindweefsel en talgklieren, vooral rond de neus. Dit kan zorgen voor een opvallend vergrote en rode neus die qua structuur soms doet denken aan een bloemkool. De huid kan daarbij hobbelig en ruw aanvoelen.
- Subtype 4 - Oculaire rosacea: Rosacea beïnvloedt bij dit subtype de ogen en oogleden. De symptomen zijn droge, branderige en jeukende ogen en ontsteking van de ooglidranden.
De subtypen zie je hieronder visueel weergegeven.
Hoe ontstaat rosacea?
We gaven al aan dat de belangrijkste oorzaken van rosacea nog niet helemaal opgehelderd zijn. Wel bestaat het vermoeden dat een combinatie van genetische aanleg en externe triggers aan de ziekte ten grondslag ligt. Bepaalde triggers die rosacea kunnen verergeren, bespreken we hieronder.
Welke triggers kunnen rosacea verergeren?
Bij al bestaande rosacea zijn een aantal factoren bekend die de afwijking via nog onbekende wijze doen verergeren. We noemen dat triggers. De belangrijkste hiervan zijn:
- Stress maakt rosacea erger doordat het hormonale veranderingen veroorzaakt die ontstekingen aanwakkeren en bloedvaten doen uitzetten. Dit resulteert in nog meer rode uitslag en zwelling. Bovendien stuurt stress extra bloed naar het gezicht, wat de roodheid nog verder verergert. Stress verzwakt ook nog eens je immuunsysteem, waardoor je huid gevoeliger wordt voor ontstekingen en infecties.
- Onjuiste huidverzorging kan rosacea ook verergeren. Cosmetica zoals make-up en huidverzorgingsproducten, bevatten soms irriterende stoffen die het immuunsysteem van de huid activeren. Dit geeft ontstekingen en hierdoor worden de symptomen van rosacea erger.
- Bepaalde medicatie of geneesmiddelen zoals corticosteroïden kunnen rosacea erger maken door de huid te irriteren en ontstekingen te bevorderen. Bloeddrukmedicatie verwijdt de bloedvaten, wat leidt tot meer roodheid. En antidepressiva kunnen hormonale veranderingen veroorzaken, die de symptomen van rosacea verergeren.
- Temperatuurwisselingen: door de overgang van kou naar warmte kunnen de bloedvaatjes van de huid verwijden. Het vermoeden bestaat dat hierdoor de rosacea kan verergeren. Ook kan rosacea verergeren wanneer je uit een warme douche komt.
- Hete dranken en voedingsmiddelen: Warme dranken zoals koffie en thee, evenals hete voedingsmiddelen zoals pittige kruiden, kunnen de bloedvaten verwijden en roodheid veroorzaken.
- Alcohol: heeft als effect verwijding van de oppervlakkige bloedvaatjes in de huid.
- Zonblootstelling: UV-straling van de zon kan ontstekingen en roodheid in de huid verergeren.
Merk je dat je huid rood wordt na blootstelling aan één van deze triggers, dan kun je het beste in een vroeg stadium je dermatoloog of een gekwalificeerd instituut daarvoor raadplegen.
Wat helpt tegen rosacea? Behandeling en tips
De verschijnselen van rosacea zijn meestal goed te behandelen, maar de ziekte definitief genezen gaat niet. Een behandeling is daarom vooral op gericht op het verminderen (onderdrukken) van symptomen. Zoals de eerder besproken roodheid en de zichtbaarheid van puistjes en papels. Ook kun je met een behandeling de opvlammingen proberen te beheersen.
Een behandeling kan op verschillende manieren plaatsvinden. We bespreken de 4 meest voorkomende behandelingen van rosacea.
Behandeling met crèmes, gels of lotions
Bij milde tot matige symptomen van rosacea kan een behandeling bestaan uit het smeren met crèmes, gels of lotions (topische behandeling). Bekende crèmes, gels en lotions zijn metronidazolcrème of gel, antibiotica (als lotions in depflacons), gels met als werkzame stof brimonidine of crèmes met ivermectine. Deze middelen zijn vaak op recept verkrijgbaar.
Laat je hierover informeren door een huisarts of een dermatoloog. Die kan je ook aangeven of er risico is op mogelijke bijwerkingen. Ook op de website van huidarts vind je informatie over topische behandelingen.
Behandeling met medicatie
Bij ernstigere symptomen wordt vaak medicatie voorgeschreven, vaak in de vorm van antibiotica. Een bekend voorbeeld hiervan is het medicijn doxycycline.
Meer informatie over medicatie tegen rosacea vind je op de betreffende pagina van Huidarts.
Behandeling van verwijde bloedvaatjes (couperose)
Opvallend wijde bloedvaatjes op wangen en neus, die kenmerkend zijn voor subtype 1, kunnen zodra de andere verschijnselen van rosacea tot rust zijn gekomen, met een elektrisch naaldje worden dicht- gebrand. We noemen dat coagulatie. Lees er meer over op deze pagina van Bergman clinics.
Ook lasertherapie is een mogelijkheid om ontsierende vaatjes weg te werken.
Wat kun je zelf aan rosacea doen?
Naast de zojuist behandelmethoden zijn er manieren die je zelf kunt toepassen om rosacea niet te laten verergeren.
Vermijd triggers
We beschreven in dit artikel triggers die rosacea kunnen verergeren. Zoveel mogelijk vermijden van deze triggers draagt bij aan het onderdrukken van de symptomen. Denk bijvoorbeeld aan:
- Het verminderen van alcoholgebruik.
- Het vermijden van te hete dranken en van pittige kruiden.
- Vermijd het eten van te vetrijk voedsel. Producten die rijk zijn aan lipiden kunnen namelijk zorgen tot warmteontwikkeling in de huid en ontstekingen bevorderen.
- Blijf zoveel mogelijk uit de zon, zodat sterke UV-straling geen ontstekingsprocessen in gang kan zetten.
- Gebruik huidvriendelijke producten door bijvoorbeeld sterk werkende corticosteroïd-crèmes of -zalven in het gezicht uit de weg te gaan. Daarvoor raden we de Dermasence RosaMin verzorgingslijn aan.
Dermasence huidverzorgingsproducten
Dermasence huidverzorgingsproducten zijn speciaal ontwikkeld voor patiënten die last hebben van milde symptomen van Rosacea. Ze hebben last van een gevoelige en reactieve huid, die neigt naar roodheid (een kenmerk van beginnende rosacea).
Onze producten op dermatologiewinkel.nl zijn onderverdeeld in:
- Een milde gezichtsreiniger voor gevoelige en geïrriteerde bloedvaatjes (couperose). Gevoelige bloedvaatjes worden door de emulsie versterkt.
- Een kalmerend serum dat bescherming biedt tegen ontstekingen en de huid extra hydrateert. Het serum kun je gebruiken, na reiniging met de milde reinigingsemulsie.
- Een dagcrème met SPF50 voor dagverzorging. De dagcrème heeft een SPF 50 om de huid elke dag te beschermen tegen schadelijke UV-stralen.
Alle Dermasence producten zijn ontwikkeld op basis van natuurlijke ingrediënten.
Samenvatting
Rosacea is een complexe huidaandoening die zich in de beginfase uitdrukt in een rood en warm gezicht dat plotseling kan ontstaan. We noemen dat ook wel ‘flushes’. Wanneer rosacea zich doorzet zijn er verschillende subtypen waar je last van kunt krijgen.
Hoewel de exacte oorzaak nog onbekend is, spelen genetische factoren, immuunsysteemreacties en omgevingsfactoren een rol in het ontstaan en verergeren van rosacea. Het herkennen van triggers en het toepassen van gerichte behandelingen en huidverzorging kan helpen om de symptomen te beheersen en je huid te kalmeren.
Op Dermatologie-winkel kun je Dermasence producten aanschaffen. Dermasence is een huidverzorgingslijn met producten die je kunt gebruiken bij milde symtomen van rosacea.
Heb je vragen over rosacea of wil je meer weten over hoe je je huid kunt verzorgen? Raadpleeg een dermatoloog voor persoonlijk advies en effectieve behandelopties.
Veelgestelde vragen (FAQ)
Wanneer moet ik de huisarts bellen bij rosacea?
Bel direct je huisarts of huisartsenpost als je een rood oog krijgt en 1 of meer van deze klachten: pijn aan je oog, opeens niet meer tegen licht kunnen en slechter zien. Dit zijn klachten van een erge oogontsteking. Dan is snel een behandeling nodig. Ook als je klachten van rosacea aanhouden of ernstiger worden dan is het verstandig om langs te gaan bij je huisarts.
Is rosacea besmettelijk?
Nee, rosacea is niet besmettelijk. De aandoening is dus niet overdraagbaar van de ene persoon op de andere.
Zijn rosacea en couperose precies dezelfde aandoeningen?
Rosacea en couperose worden vaak door elkaar gebruikt, maar er zijn subtiele verschillen. Rosacea is een chronische ontsteking van de huid, terwijl couperose een bindweefselzwakte is en geen huidziekte.
Rosacea kent een bredere reeks aan symptomen, zoals ontsteking en puistjes, en kan zich ontwikkelen tot ernstigere vormen, zoals fibromateuze rosacea.
Couperose beperkt zich meestal tot zichtbare bloedvaatjes en oppervlakkige roodheid, zonder bijkomende ontstekingen of andere rosacea-symptomen. Dit past bij kenmerken van subtype 1.
Kan een zwangerschap invloed hebben op rosacea?
Zwangerschap kan invloed hebben op rosacea. Hormonale schommelingen kunnen ervoor zorgen dat klachten verergeren of juist verminderen. Andersom kunnen rosacea-symptomen ook invloed hebben op hoe je de zwangerschap ervaart.
De huisarts, een dermatoloog of eventueel de gynaecoloog kan je hierover persoonlijk adviseren.
Kan voeding een trigger zijn van rosacea?
Ja, voeding kan een trigger zijn bij rosacea. Specerijen en kruiden zoals peper, cayennepeper en hete sauzen kunnen de symptomen van rosacea verergeren. Ze kunnen de huid irriteren en roodheid bevorderen.
Let op: een trigger is niet hetzelfde als een oorzaak. Triggers kunnen bestaande klachten uitlokken, maar veroorzaken rosacea niet.
Kan een kind ook last krijgen van rosacea?
Ja, heel soms kan ook last krijgen van rosacea. Het kan bij kinderen lastiger zijn om rosacea te herkennen, omdat de symptomen kunnen lijken op andere huidaandoeningen die vaker voorkomen, zoals acné of eczeem.
Hoe spreek je rosacea eigenlijk uit?
Je spreekt rosacea uit als rosaatsea. De term ‘rosacea’ komt van het Latijnse woord ‘rosa’, wat ‘roos’ betekent. Deze naam verwijst naar de rozerode kleur en het blozen die kenmerkend zijn voor de huiduitslag.
Geraadpleegde bronnen
- Huidarts.com - Rosacea
- Nvdv.nl - Rosacea
- Bergmanclinics.nl - Behandeling van rosacea
- Dermasence.com - Rosacea op de neus
- Dermato-endocrinology. Rosacea: Epidemiology, pathogenesis, and treatment (Barbara M. Rainer, Sewon Kang, Anna L. Chien)
